Wypadek podczas pracy w gospodarstwie może mieć poważne i długotrwałe następstwa. Obsługa maszyn, praca ze zwierzętami, transport, prace na wysokości oraz intensywny rytm pracy zwiększają ryzyko urazów, które wpływają nie tylko na zdrowie, lecz również na możliwość dalszego prowadzenia gospodarstwa i sytuację całej rodziny.
W takich sprawach nie zawsze istnieje tylko jedno źródło świadczeń. Konieczne może być równoległe przeanalizowanie uprawnień z KRUS, odpowiedzialności z OC rolnika, komunikacyjnego OC pojazdu, a także dobrowolnych ubezpieczeń maszyn, mienia lub następstw nieszczęśliwych wypadków.
Każda z tych podstaw ma inne warunki. Dlatego pierwszym krokiem powinno być ustalenie, w jakich okolicznościach doszło do wypadku, jaki był status poszkodowanego, co było przyczyną zdarzenia oraz jakie ubezpieczenia obejmowały gospodarstwo, pojazd lub maszynę.
Postępowanie prowadzone przez KRUS może dotyczyć między innymi jednorazowego odszkodowania z tytułu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, zasiłku chorobowego, a w odpowiednich przypadkach również renty rolniczej z tytułu niezdolności do pracy.
Uzyskanie świadczenia wymaga spełnienia warunków określonych w ustawie. Istotne są między innymi status ubezpieczeniowy poszkodowanego, okoliczności zdarzenia oraz jego związek z wykonywaniem działalności rolniczej.
Z obowiązkowego OC rolnika mogą być pokrywane szkody, za które odpowiedzialność cywilną ponosi rolnik, osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym albo osoba pracująca w gospodarstwie.
Samo miejsce wypadku nie przesądza jednak o odpowiedzialności ubezpieczyciela. Zdarzenie musi pozostawać w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego, a dochodzenie świadczeń wymaga ustalenia podstaw odpowiedzialności cywilnej.
Jeżeli w wypadku uczestniczył ciągnik rolniczy, samochód, przyczepa albo inny pojazd objęty obowiązkowym ubezpieczeniem komunikacyjnym, roszczenia mogą być kierowane do ubezpieczyciela tego pojazdu.
Znaczenie ma nie tylko rodzaj pojazdu, ale również sposób jego użycia i dokładny przebieg zdarzenia.
Szkoda w ciągniku, samochodzie, kombajnie albo innej maszynie może podlegać ochronie z dobrowolnego ubezpieczenia AC lub odrębnego ubezpieczenia maszyn rolniczych.
Zakres takiej ochrony wynika z zawartej umowy i ogólnych warunków ubezpieczenia. Należy sprawdzić między innymi sumę ubezpieczenia, sposób ustalenia wartości szkody, udział własny, potrącenia związane ze zużyciem oraz przewidziane w umowie wyłączenia.
Nie każde zdarzenie, do którego doszło na terenie gospodarstwa, zostanie automatycznie uznane przez KRUS za wypadek przy pracy rolniczej.
Ustawa obejmuje nagłe zdarzenia wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiły podczas wykonywania działalności rolniczej albo czynności pozostających z nią w określonym związku. Ochrona może obejmować między innymi zdarzenia:
Inaczej może wyglądać sytuacja rolnika lub domownika ubezpieczonego w KRUS, inaczej pomocnika wykonującego pracę na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach, a jeszcze inaczej pracownika, wykonawcy albo osoby postronnej.
W pierwszej kolejności należy ustalić możliwość uzyskania świadczeń z KRUS. Jeżeli za zdarzenie odpowiada również inna osoba, niezależnie analizuje się roszczenia cywilne.
Osoba wykonująca czynności na podstawie umowy o pomocy przy zbiorach może podlegać ochronie wypadkowej przewidzianej w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników.
W zależności od podstawy zatrudnienia i ubezpieczenia zdarzenie może podlegać przepisom dotyczącym pracowniczych wypadków przy pracy albo innym regulacjom ubezpieczeniowym. Niezależnie może powstać odpowiedzialność cywilna rolnika, właściciela maszyny, pracodawcy lub innego podmiotu.
Brak ubezpieczenia w KRUS nie wyklucza roszczeń odszkodowawczych. Jeżeli za wypadek odpowiada rolnik, użytkownik pojazdu albo inna osoba, poszkodowany może dochodzić świadczeń na podstawie odpowiedzialności cywilnej.
Świadczenia z KRUS mają charakter ubezpieczenia społecznego. Ich uzyskanie co do zasady nie wymaga wykazania odpowiedzialności cywilnej innej osoby, ale konieczne jest spełnienie przesłanek ustawowych.
Roszczenia z OC służą natomiast naprawieniu szkody, za którą określona osoba ponosi odpowiedzialność cywilną. Wymagają ustalenia między innymi przyczyny wypadku, podmiotu odpowiedzialnego oraz związku pomiędzy zdarzeniem a powstałą szkodą.
Otrzymanie świadczenia z KRUS nie musi zamykać drogi do dochodzenia roszczeń z OC. Każdą podstawę należy jednak ocenić oddzielnie, uwzględniając rodzaj wypłaconego świadczenia i pełny zakres szkody.
Ustalenie właściwego ubezpieczenia bywa szczególnie trudne, gdy do wypadku doszło podczas używania pojazdu lub maszyny rolniczej.
Wypadek związany z ruchem ciągnika może prowadzić do odpowiedzialności z jego komunikacyjnego OC. Pojęcie ruchu pojazdu obejmuje szerszy zakres sytuacji niż samo przemieszczanie się po drodze i może obejmować także określone zdarzenia podczas postoju, załadunku lub rozładunku.
W przypadku maszyny wolnobieżnej należącej do rolnika i używanej w związku z gospodarstwem punktem wyjścia może być obowiązkowe OC rolnika. Nie oznacza to jednak, że każda szkoda spowodowana przez kombajn albo inną maszynę zostanie automatycznie objęta tą polisą.
Jeżeli urządzenie należało do przedsiębiorcy wykonującego usługę, zostało wynajęte albo uległo awarii wskutek wadliwej naprawy, konieczne może być przeanalizowanie odpowiedzialności właściciela, wykonawcy, serwisu, producenta lub innego podmiotu.
Obowiązkowe OC rolnika może obejmować szkody na osobie i szkody w mieniu wyrządzone w związku z posiadaniem gospodarstwa rolnego.
Ochrona może dotyczyć między innymi uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia albo śmierci poszkodowanego. W zależności od następstw wypadku możliwe jest dochodzenie zadośćuczynienia, zwrotu kosztów, odszkodowania lub renty.
Ochrona może obejmować również zniszczenie rzeczy należących do osoby poszkodowanej. Ustawa przewiduje jednak określone wyłączenia, dlatego każdorazowo trzeba ustalić, do kogo należało uszkodzone mienie i w jakich okolicznościach powstała szkoda.
AC nie jest odpowiednikiem OC rolnika. Jest ubezpieczeniem dobrowolnym i chroni ubezpieczone mienie w granicach określonych w umowie.
W przypadku uszkodzenia ciągnika, samochodu albo maszyny należy sprawdzić, czy została ona objęta AC lub specjalistycznym ubezpieczeniem maszyn rolniczych. Istotne są ogólne warunki ubezpieczenia, zakres ryzyk oraz przyjęta metoda wyceny szkody.
Szkody w budynkach wchodzących w skład gospodarstwa mogą podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu budynków rolniczych. Zakres tego ubezpieczenia jest ustawowo określony i nie obejmuje każdego możliwego rodzaju zdarzenia.
Dodatkowym źródłem świadczeń może być ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków, grupowa polisa ubezpieczeniowa albo inne ubezpieczenie dobrowolne. Wysokość świadczenia zależy wtedy przede wszystkim od umowy, tabeli uszczerbków i warunków danej polisy.
Zakres roszczeń zależy od następstw wypadku oraz podstawy odpowiedzialności.
Po śmierci osoby pracującej w gospodarstwie konieczne może być oddzielne ustalenie świadczeń należnych z KRUS oraz roszczeń przysługujących osobom bliskim na podstawie prawa cywilnego.
W zależności od okoliczności mogą to być:
W sprawach dotyczących wypadków w rolnictwie dowody mogą szybko ulec zmianie albo zniknąć. Po udzieleniu pomocy poszkodowanemu warto – o ile jest to bezpieczne – zabezpieczyć informacje dotyczące zdarzenia.
Zdrowie poszkodowanego ma pierwszeństwo. Nie należy zabezpieczać dowodów w sposób, który mógłby narazić kogokolwiek na kolejne niebezpieczeństwo.
Jeżeli wypadek może podlegać KRUS, powinien zostać zgłoszony bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie sześciu miesięcy od dnia zdarzenia. W zależności od okoliczności konieczne może być również zawiadomienie pracodawcy, ubezpieczyciela albo policji.
Warto sprawdzić nie tylko OC rolnika, lecz również OC pojazdu, AC, ubezpieczenie maszyn, NNW, ubezpieczenie budynków oraz polisy podmiotów współpracujących przy wykonywaniu pracy.
Skutki poważnego urazu mogą ujawniać się stopniowo. Przed zawarciem ostatecznej ugody należy ustalić możliwie pełny zakres następstw zdrowotnych, potrzeb rehabilitacyjnych i wpływu wypadku na dalszą pracę.
Sprawdzam status poszkodowanego, związek zdarzenia z działalnością rolniczą oraz wszystkie potencjalnie właściwe ubezpieczenia.
Analizuję dokumentację, zeznania świadków, sposób użycia pojazdu lub maszyny oraz możliwe przyczyny techniczne i organizacyjne.
Roszczenia powinny uwzględniać nie tylko sam uszczerbek na zdrowiu, lecz także leczenie, rehabilitację, opiekę, utracone dochody i wpływ wypadku na prowadzenie gospodarstwa.
Pomoc może obejmować postępowanie przed KRUS, zgłoszenie szkody ubezpieczycielowi, negocjacje, odwołanie od decyzji oraz dochodzenie roszczeń przed sądem.
Wieloletnia praktyka w prowadzeniu złożonych spraw odszkodowawczych przed ubezpieczycielami i sądami.
Wypadek w rolnictwie może wymagać jednoczesnego uwzględnienia KRUS, OC rolnika, OC pojazdu i ubezpieczeń dobrowolnych.
Analiza obejmuje nie tylko obrażenia, ale również opiekę, utratę dochodów, koszty zastępczej pracy i wpływ wypadku na przyszłość gospodarstwa.
Sprawa jest prowadzona w sposób uporządkowany, z jasnym przedstawieniem możliwych kierunków działania i ryzyk.
Nie. Sam fakt, że zdarzenie miało miejsce w gospodarstwie, nie jest wystarczający. Konieczne jest ustalenie statusu ubezpieczeniowego poszkodowanego, nagłego charakteru zdarzenia, przyczyny zewnętrznej oraz związku wypadku z działalnością rolniczą.
Wypadek powinien zostać zgłoszony bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie sześciu miesięcy od dnia zdarzenia. Zwlekanie może utrudnić ustalenie jego przebiegu i zabezpieczenie dowodów.
W określonych sytuacjach tak. Są to odrębne podstawy świadczeń. KRUS ocenia przesłanki ubezpieczenia społecznego, natomiast roszczenie z OC wymaga ustalenia odpowiedzialności cywilnej. Otrzymanie świadczenia z jednego źródła nie oznacza automatycznie, że drugie roszczenie nie przysługuje.
Najczęściej analizuje się komunikacyjne OC ciągnika. O właściwej podstawie decyduje jednak sposób użycia pojazdu i przebieg zdarzenia. W niektórych przypadkach znaczenie może mieć także OC rolnika lub odpowiedzialność innego podmiotu.
Nie można tego rozstrzygnąć wyłącznie na podstawie nazwy maszyny. W przypadku maszyny wolnobieżnej należącej do rolnika i używanej w związku z gospodarstwem właściwe może być OC rolnika. Konieczne jest jednak sprawdzenie statusu maszyny i dokładnych okoliczności zdarzenia.
W przypadkach określonych w ustawie roszczenie może zostać skierowane do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Najpierw trzeba jednak ustalić odpowiedzialność cywilną rolnika oraz potwierdzić brak wymaganej polisy.
Co do zasady AC chroni ubezpieczony pojazd lub maszynę, a nie zdrowie poszkodowanego. Roszczenia za obrażenia mogą wynikać z OC, NNW, KRUS albo innej właściwej podstawy.
Tak. Brak ubezpieczenia w KRUS nie wyklucza roszczeń cywilnych. Jeżeli odpowiedzialność za wypadek ponosi rolnik, kierujący pojazdem, właściciel maszyny, pracodawca albo inny podmiot, możliwe jest dochodzenie świadczeń z odpowiedniego ubezpieczenia lub bezpośrednio od osoby odpowiedzialnej.
Nie należy czekać ze zgłoszeniem wypadku i zabezpieczeniem dokumentacji. Jednocześnie przed ostatecznym zakończeniem sprawy warto ustalić rokowania, potrzeby rehabilitacyjne i możliwe trwałe następstwa urazu.
Tak, jeżeli nie zostaną spełnione ustawowe przesłanki albo wystąpią przewidziane prawem podstawy odmowy. Ustawa reguluje między innymi skutki umyślnego lub rażąco niedbałego działania poszkodowanego oraz istotnego przyczynienia się do wypadku w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem określonych substancji. Decyzja KRUS może podlegać kontroli sądowej.
W sprawach dotyczących wypadków w rolnictwie ważne jest ustalenie wszystkich możliwych źródeł świadczeń. Wstępna rozmowa pozwoli ocenić, jakie dokumenty mają znaczenie, do których instytucji należy skierować roszczenia i czy konieczne jest zabezpieczenie dodatkowych dowodów.
Możesz krótko opisać przebieg wypadku, jego następstwa oraz posiadane dokumenty. Na tej podstawie ustalimy, jakie informacje będą potrzebne do wstępnej analizy.
KANCELARIA ADWOKACKA
ADWOKAT DOMINIK HĄC
KANCELARIA ADWOKACKA
ADWOKAT DOMINIK HĄC
DANE KONTAKTOWE
Adwokat Dominik Hąc
ul. Dolnych Wałów 7
44-100 Gliwice